Internet Nedir?

İnternet, özürlülerin algılayabilecekleri, kullanabilecekleri, içinde gezinebilecekleri ve etkileşim kurabilecekleri, hatta katkıda bulunabilecekleri bir ortamdır.  Sadece özürlüler için değil, örneğin yaşlıların da yararlanabilecekleri bir ortamdır.

İnternete erişiminden söz edebilmek için erişimi zorlaştıran tüm engelleri göz önünde bulundurmak gerekir. Bunlar, görme, işitme, konuşma veya fiziksel engeller olabileceği gibi anlamayla ilgili veya nörolajik engeller de olabilir.

İnternet erişimleri, özürleri nedeniyle engellenen veya zorlaşan milyonlarca insan bulunmaktadır. Halihazırda çoğu web sitesi, özürlüler açısından erişimi zor veya imkansız bir konumdadır. Ancak web siteleri erişilebilir konuma geçtikçe özürlülerin de webi kullanmaları ve katkıda bulunmaları yaygınlaşacaktır.

İnternete erişim kolaylığı, sadece özürlülerle ilgili de değildir. Örneğin, internet erişiminde, web sitelerinin ve yazılımların çok değişik kullanıcı profilleri, ihtiyaçları, tercihleri ve konumlarını dikkate alarak hazırlanması esastır. Söz konusu esneklik, aynı zamanda özürlü olmayan birçok kişiye, örneğin internete yavaş bağlananlara, kol kırılması gibi geçici sakatlık yaşayanlara, ve yaşlanmaya bağlı olarak yetilerinde kayba uğrayanlara da hizmet eder.

Internet Erişimi Neden Önemlidir?

Web siteleri günümüzde yaşam için önemli bir kaynak oluşturmaktadır. Eğitim, istihdam, kamu hizmetleri, ticaret, sağlık hizmetleri, eğlence ve daha birçok alanda hizmet almak mümkündür. O nedenle internete erişim olanağı sağlamak, özürlülere eşit kullanım ve eşit fırsat tanımak açısından çok önemlidir. 

İnternet erişimi, özürlülerin topluma daha etkin şekilde ve tam olarak katılmlarını sağlamaya yardımcı olur.

Daha once görülmemiş boyutlarda özürlülerin bilgiye erişmelerini ve etkileşime girmelerine olanak verir.  İnternet teknolojileri sayesinde baskı, ses ve görsel medyaya olan erişim engellerinin tümü ortadan kalkar.

Kurumlar için bir başka faktör de web erişiminin bazı durumlarda yasal olarak tanınmasıdır. Avrupa Birliği Konseyi’nin Kamusal Web Sitelerinin Erişilebilirliği – özürlüler İçin Erişilebilirlik ile ilgili web sitesi: http://www.legi-internet.ro/index.php?id=149&L=2

Turkiye icin: http://www.basbakanlik.gov.tr/genelge_pdf/2007/2007-0010-006-01046.pdf#page=1

Webi Erişilebilir Hale Getirmek

Erişim şu ana kadar daha çok web tasarımcıların sorumluluğunda olmuştur. Ancak web yazılımlarının da web erişilebilirliği konusunda rolü çok büyüktür. Yazılımlar sayesinde web tasarımcıları özürlüler açısından erişilebilir web siteleri yaratabilirler. Web Erişilebilirliği Girişiminin (http://www.w3.org/WAI) üstlendiği rollerden birisi de erişim çözümü sunan öneriler ve teknikler geliştirmektir.  Bu WAI kılavuzu web erişimi konusunda uluslararası bir standart olarak kabul edilmektedir.

Web Sitenizi Erişilebilir Konuma Getirmek

İçerik, büyüklük, sitenin format, geliştirme araçları ve ortamına bağlı olarak bir web sitesini erişilebilir hale getirmek çok basit veya çok karmaşık olabilir.

Başından tasarlanması durumunda pek çok erişim özelliğini uygulamaya sokmakta sorun olmaz. Mevcut ve özürlülere erişimi açık olmayan özellikle de içeriğinde multimedya olan veya sayfa kodlaması baştan doğru yapılmayan web sitelerini erişilebilir hale getirmek oldukça fazla çaba gerektirir.

Web Sitenizin Erişilebilirliğini Değerlendirmek

Bir web sitesini geliştirirken veya yeniden tasarlarken erişim sorunları ne kadar erken ele alınıp çözülürse o kadar iyi olur. Web tarayıcısında (browser) ayarları değiştirmek gibi bir takım basit uyarlamalar ve teknikler bir web sitesinin bazı erişim şartlarını karşılayıp karşılamadığını ortaya çıkarabilir. Bütün erişim şartlarını karşılayıp karşılamadığını tespit etmek çok daha karmaşıktır.

Bazı değerlendirme araçları bulunmakla birlikte unutulmamalıdır ki hiçbir araç bunu tam olarak tespit edemez. Tespit etmek için deneyimli kişilerin bireysel değerlendirmeleri önemlidir.

Daha Fazla Bilgi İçin

WAI web sitesi (http://www.w3.org/WAI) web kullanımını daha erişilebilir hale getirebilmek için birtakım öneriler ve kaynaklar sunan bir rehberdir. Bu konuyla ilgili daha fazla kaynak çeşitli kurumlardan ve internetten bulunabilir.

Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı (www.ozida.gov.tr)

Özürlülüğü Anlamak - Örnek Uygulamalar Rehberi'nin tam metnini indirmek için tıklayınız

Özürlülüğü Anlamak - Örnek Uygulamalar Rehberi' menüsüne dönmek için tıklayınız